Budowa poszczególnych części przewodu pokarmowego

Zadaniem przewodu pokarmowego jest pobieranie i rozdrabnianie pokarmu oraz jego trawienie w celu umożliwienia organizmowi przyswajania zawartych w nim składników odżywczych i wydalania nie strawionych części w postaci kału. Przewód pokarmowy składa się, z następujących części: 1) jama gębowa, 2) gardło, 3) przełyk, 4) żołądek, 5) jelito cienkie, 6) jelito grube. Jama ustna wraz ze znajdującym się w niej językiem i zębami jest przystosowana do pobierania i rozdrabniania pokarmu, do zwilżania i przesycania go śliną oraz do przesuwania uformowanego kęsa pokarmu do jamy gardłowej. Znajdujące się na języku brodawki językowe ułatwiają mechaniczne rozcieranie pokarmu i służą do wyczuwania smaku, gdyż występują na nich narządy czucia, tzw. kubki smakowe. Wydzielina gruczołów ślinowych, zwana śliną, zwilża po-karm, czyni go śliskim i ułatwia przełykanie. Zwierzęta wydzielają ogromne ilości śliny, zwłaszcza gdy pobierają suchą paszę np. koń wydziela przeciętnie około 40 I, a bydło do 60 I śliny dziennie.

Zęby tkwią w zębodołach kości szczękowych. Zbudowane są z bardzo twardej substancji, zwanej zębiną. Pokryte są szkliwem, które zawiera około 98% substancji mineralnych. Wszelkie uszkodzenia szkliwa ułatwiają rozkład zębiny przez drobnoustroje. Powstaje wówczas choroba nazywana próchnicą zębów, utrudniająca zwierzętom pobieranie pokarmu. Rozróżniamy 3 rodzaje zębów: siekacze, kły i zęby trzonowe.

Najpierw wyrastają zęby mleczne, a potem zęby stałe. Zębów mlecznych wyrasta mniej, są one mniejsze i bielsze niż zęby stałe. Czas wypadania zębów mlecznych i wyrzynania się zębów stałych zależy od gatunku i rasy zwierzęcia, a także od sposobu jego żywienia. U koni zmiana zębów następuje w wieku 2,5 do 5 lat, u bydła również do około 5 lat. Liczba zębów jest różna u różnych zwierząt. U świń uzębienie stałe składa się z 44 zębów. Bydło dorosłe nie posiada w szczęce górnej siekaczy i kłów, dlatego ma tylko 36 zębów. U cieląt w szczęce górnej nie ma siekaczy, kłów ani zębów trzonowych. Dorosły koń ma 40 zębów.

Podobne wpisy