Czynniki wpływające na wartość pokarmową pasz

Wartość pokarmowa pasz zależy od wielu czynników. Do ważniejszych należy zaliczyć: gatunek i odmianę rośliny pastewnej, rodzaj gleby, klimat, sposób uprawy gleby, nawożenie, porę i sposób sprzętu oraz sposób przechowywania. Na przykład lucerna zawiera dużo wartościowego białka, wskutek czego zaliczana jest do pasz o dużej wartości pokarmowej. Należąca do tej samej rodziny roślin motylkowych koniczyna jest dobrą paszą, ale ustępuje lucernie z powodu niższych plonów i nieco mniejszej zawartości białka. Zatem gatunek rośliny decyduje o tym, czy pasza jest bardziej lub mniej wartościowa. Spośród różnych odmian ziemniaków jedne zawierają więcej białka, inne mniej, z czego wynika, że odmiana rośliny ma również wpływ na wartość paszy.

Na glebach zasobniejszych, bogatych w składniki mineralne, rośliny zawierają więcej składników pokarmowych nadających się do wykorzystania przez zwierzęta. Rośliny pastewne uprawiane w rejonach o większej ilości opadów atmosferycznych, zwłaszcza jeśli opady są odpowiednio rozłożone w okresie wegetacji, dają większe ilości zielonej masy, są bardziej soczyste, smaczniejsze i pożywniejsze. W lata suche i upalne plon jest znacznie mniejszy i rośliny szybciej drewnieją, są mniej strawne. W lata słoneczne, ciepłe, o umiarkowanej ilości opadów roślinność z łąk i pastwisk oraz zielonki z uprawy polowej są bardziej wartościową paszą.

Wartość pokarmową roślin uprawianych na paszę można poprawić przez stosowanie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, jak uprawa roli, nawożenie, prawidłowy zbiór itp. Na przykład siano z lucerny zebranej przed kwitnieniem i prawidłowo wysuszone na kozłach ma większą wartość odżywczą niż ze skoszonej po przekwitnięciu i suszonej na zie-mi w czasie przekropnej pogody. Trzeba pamiętać, że poszczególne rośliny zawierają największą ilość składników pokarmowych w różnych stadiach rozwoju, dlatego np. zielonki należy zbierać na początku kwitnienia, kukurydzę – w okresie tak zwanej dojrzałości mleczno- woskowej itd.

Nie wszystkie rośliny są skarmiane zaraz po zbiorze. Ziemniaki np. najczęściej są skarmiane stopniowo przez całą zimę i wiosnę, aż do pojawienia się pierwszych zielonek, a nieraz jeszcze dłużej. W czasie przechowywania w kopcach i piwnicach tracą one dużo wody, skrobi i witamin, a wczesną wiosną zaczynają kiełkować, co powoduje straty składników pokarmowych dochodzące do 20% ogólnej ich wartości. Strat tych można uniknąć przez zakiszenie parowanych ziemniaków bezpośrednio po zbiorze. A więc odpowiedni sposób przechowywania jest również czynnikiem wpływającym na wartość pokarmową pasz. Pewien wpływ na wartość i strawność pasz ma też sposób ich przygotowania do skarmiania, kolejność zadawania pasz oraz wzajemny stosunek ilościowy poszczególnych składników pokarmowych zawartych w dawce. Czynniki te będą omawiane w dalszych rozdziałach tego podręcznika.

Podobne wpisy