Układ oddechowy

Zadaniem układu oddechowego jest do-prowadzenie tlenu z otoczenia do krwi oraz odprowadzenie z krwi poza organizm dwutlenku węgla powstającego w komórkach podczas spalania składników pokarmowych. Układ oddechowy stanowią drogi oddechowe oraz płuca.

Drogi oddechowe rozpoczynają się jamą nosową następne odcinki stanowią: gardło, krtań i tchawica, która w klatce piersiowej dzieli się na oskrzela, a te rozgałęziają się w płucach na coraz drobniejsze kanaliki (oskrzeliki), zakończone pęcherzykami płucnymi. Rozgałęzienie tchawicy w płucach przypomina wyglądem rozgałęzione drzewo. W pęcherzykach płucnych odbywa się przekazywanie tlenu do krwi i usuwanie z niej dwutlenku węgla. Łączna powierzchnia pęcherzyków jest ogromna, np. u owcy 100 razy większa niż powierzchnia jej ciała. Płuca leżą w jamie piersiowej i dzielą się na lewe i prawe. Płuco prawe jest większe od lewego, ponieważ w lewej części jamy piersiowej znajduje się serce. Zewnętrzna powierzchnia płuc oraz wewnętrzne ściany jamy piersiowej są pokryte błonami zwanymi opłucną. Między nimi znajduje się płyn opłucnowy, zmniejszający tarcie płuc o ściany jamy piersiowej podczas ruchów powstających przy oddychaniu.

W czasie oddychania występują dwie fazy: wdech i wydech. Wdech polega na przedostaniu się powietrza atmosferycznego do pęcherzyków płucnych dzięki rozszerzeniu się klatki piersiowej. Zmniejszanie się pojemności klatki piersiowej powoduje wydech. Zmiana objętości klatki piersiowej następuje na skutek ruchów przepony oraz żeber. W czasie spoczynku zwierzęcia liczba wdechów i wydechów jest dość stała u bydła waha się ona od 10 do 30 na minutę, a u świń od 8 do 18. W czasie ciężkiej pracy, choroby itp. częstotliwość oddechów może ulegać gwałtownym zmianom.

Powietrze wchodzące do płuc jest ogrzewane w jamie nosowej. Koń ma największa zdolność ogrzewania powietrza, co znacznie zmniejsza możliwość jego przeziębienia się wskutek oddychania zimnym powietrzem.

Prawidłowe, rytmiczne oddychanie jest możliwe tylko w środowisku zawierającym świeże powietrze. W oborach, stajniach i chlewniach urządzenia wentylacyjne powinny działać sprawnie zarówno latem, jak i zimą. Zwierzęta przebywające w źle przewietrzanych pomieszczeniach, gdzie nagromadziły się duże ilości dwutlenku węgla i pary wodnej, pobierają podczas oddychania mniej tlenu i dlatego zmniejszają produkcję mleka, wykazują mniejsze przyrosty wagowe, stają się apatyczne i podatne na wszelkie choroby. Oprócz dwutlenku węgla i pary wodnej w pomieszczeniach dla zwierząt gromadzi się amoniak, siarkowodór i inne gazy powstające wskutek rozkładu obornika, zmniejszające zawartość tlenu w powietrzu i mogące działać trująco. Dlatego też zwierzęta powinny przebywać jak najdłużej na pastwiskach i okólnikach, a w pomieszczeniach dla nich powinny być dobrze działające urządzenia wentylacyjne. 

Podobne wpisy