Wartość pokarmowa siana

Duży wpływ na wartość pokarmową siana ma pora sprzętu. Na siano kosi się rośliny zazwyczaj w tej samej fazie rozwojowej, co i na zielonkę. Chodzi o uchwycenie momentu, kiedy zawierają one najwięcej składników pokarmowych i dają największy plon z hektara. Najczęściej jest to okres, gdy rośliny znajdują się w fazie pączkowania lub na początku kwitnienia. Duży wpływ na wartość siana ma sposób suszenia. Rozróżniamy 3 zasadnicze sposoby suszenia siana: 1) na ziemi, 2) na rusztowaniach i 3) dosuszanie sztuczne. Opis suszenia tymi sposobami podano w podręczniku „Nowoczesna uprawa roślin” (str. 250). Jeśli z powodu złej pogody z konieczności składa się siano nie dosuszone, trzeba warstwy jego posypać solą pastewną, żeby zapobiec zagrzewaniu się i pleśnieniu. Świeże siano w czasie składowania ulega przejściowemu samozagrzaniu, które nosi nazwę „pocenia się” siana, dlatego należy je skarmiać dopiero po upływie około 2 miesięcy od zwózki. Młode trawy lub młode rośliny motylkowe pocięte i wysuszone w specjalnych suszarniach o wysokiej temperaturze, tak aby zawartość wody wynosiła około 12%, noszą nazwę suszu. Susz z zielonek jest wartościowa paszą i zaliczany bywa do pasz treściwych. Zawartość białka wy-nosi w nim od 15 do 20%. Poza tym susz taki zawiera dużo witamin i soli mineralnych. Stosuje się go w postaci mączek w mieszankach pasz treściwych produkowanych przez przemysł paszowy. Jakość siana ocenia się w praktyce rolniczej na podstawie cech zewnętrznych, jak zapach, barwa, skład botaniczny. Dobre siano łąkowe ma przyjemny i aromatyczny zapach nadawany przez zioła zapach pleśni świadczy o zepsuciu się siana. Barwa dobrego siana powinna być zielonkawa. Wskazuje ona, że skoszone rośliny były młode (starsze są bardziej żółte) oraz że sprzęt i składowanie przeprowadzono w dobrych warunkach. Siano bardzo jasno zielone, lekko żółtawe lub wyblakłe pozwala przypuszczać, że zostało wypłukane przez deszcze. Brunatna barwa świadczy, że w sianie zachodziły procesy fermentacyjne w wyniku zawilgocenia i samozagrzania się. Przy ocenie barwy należy jednak wziąć pod uwagę, że niektóre rośliny po wyschnięciu mają normalne zabarwienie brązowe, np. koniczyna. Siano z łąk podmokłych, składające się z roślin tzw. kwaśnych, ma barwę intensywniej zieloną niż siano z traw słodkich. Na podstawie listków i kwiatów wysuszonych roślin można ocenić skład botaniczny siana, określić udział w nim traw słodkich i kwaśnych, wysokich i niskich, mniej lub więcej wartościowych ich gatunków i odmian, udział roślin motylkowych, ziół, chwastów itd. Na podstawie wyglądu można również określić, w jakim stadium rośliny zostały skoszone brak wykształconych kłosów może świadczyć między innymi o tym, że siano pochodzi z drugiego pokosu, zwanego potrawem, który ma mniejszą wartość pokarmową i dietetyczną niż siano z pierwszego pokosu. Dobre siano łąkowe i z roślin motylkowych stanowi w okresie zimowym podstawową paszę w żywieniu przeżuwaczy i koni. Młodzież hodowlana, tj. starsze cielęta i źrebięta, powinna otrzymywać 2-3 kg najlepszego siana na sztukę dziennie, a dla krów wysokomlecznych dawka wynosi do 8 kg. Konie lubią twardsze siano, natomiast dla trzody chlewnej i drobiu, które trawią je gorzej, potrzebne jest siano delikatniejsze, z młodszych roślin, zawierające mniej włókna. Daje się je zwykle w postaci bardzo drobnej sieczki lub zmielone na mączkę, w ilości od 0,1 (dla drobiu) do 0,5 kg (dla trzody) na sztukę dziennie.

Podobne wpisy