Węglowodany

Zawarte w paszy węglowodany – to skrobia, cukry i włókno. Ze skrobi i cukrów zwierzę wytwarza energię potrzebną do wykonywania wszystkich czynności życiowych, a także ciepło w celu utrzymania stałej temperatury ciała, niekiedy zaś, np. koń roboczy, do wykonywania określonej pracy.

Gdy zwierzę otrzymuje więcej skrobi i cukrów, niż potrzebuje na wytwarzanie energii i ciepła, wówczas nadmiar zamieniany jest w tłuszcz i gromadzony w organizmie. Przykładem tego rodzaju przemian jest tuczenie trzody chlewnej ziemniakami, zawierającymi dużo skrobi. Skrobia jest węglowodanem powszechnie występującym w roślinach, a zwłaszcza w bulwach i nasionach. Najwięcej skrobi zawierają ziarna zbóż, bo blisko 70%, natomiast bulwy roślin okopowych od 10 do 25%. Poza tym w paszach pochodzenia roślinnego spotyka się cukry proste, jak np. w burakach cukrowych i półcukrowych w marchwi i innych. Włókna roślinne są to głównie zdrewniałe, twarde ścianki komórek roślin. Trawione są one przez zwierzęta w bardzo małym stopniu. Przeżuwacze trawią je i wykorzystują lepiej niż konie i trzoda chlewna dzięki temu, że jest ono rozkładane przez występujące w żwaczu drobnoustroje. Młode rośliny zawierają mniej włókna i dlatego są lepiej wykorzystywane przez wszystkie zwierzęta. W miarę dojrzewania roślin tworzy się coraz więcej włókna, starsze więc, o łodygach zdrewniałych, są paszą małowartościową. Najwięcej włókna jest w łodygach, a najmniej w liściach, nasionach, bulwach i korzeniach (np. buraków, marchwi). W słomie, plewach i sianie ilość jego może dochodzić do 45%. Zawartość włókna w takich paszach, jak siano i zielonki, zależy od rodzaju rośliny, pory sprzętu, sposobu suszenia itp. Mimo że większość zwierząt nie trawi włókna, to jednak pasza musi zawierać pewne jego ilości, nadaje ona bowiem masie pokarmowej objętość niezbędną do wypełnienia przewodu pokarmowego i do powstania u zwierzęcia uczucia sytości. Ponadto włókno, przesuwając się przez przewód pokarmowy, pobudza do intensywniejszego wydzielania soków trawiennych i reguluje trawienie, a u młodych zwierząt odpowiednia jego ilość powoduje prawidłowy rozwój przewodu pokarmowego. Zbyt duże jednak ilości włókna powodują, że zwierzę ma przewód pokarmowy wypełniony, ale jest nadal głodne, bo otrzymało za mało strawnych składników pokarmowych.

Podobne wpisy